Υπόμνημα ΣΕΔΗΚ προς ΥπΑΑΤ, Βουλευτές, Περιφέρεια κ.α.

Γράφει ο Νικ. Μιχελάκης*

Η συνεχιζόμενη ακατανόητη υποβάθμιση της ελαιοκαλλιέργειας με το εθνικό σχέδιο για την νέα ΚΑΠ και η αδιαφορία πολιτικών παραγόντων για αντιμετώπιση της, απασχόλησε σοβαρά το ΔΣ του ΣΕΔΗΚ το οποίο σε πρόσφατη συνεδρίαση του αποφάσισε να υποβάλλει ένα ακόμη υπόμνημα για το θέμα προς το ΥπΑΑΤ άλλους συναρμόδιους φορείς .agronomiki perif

   Το υπόμνημα αυτό το οποίο υπογράφεται από τον Πρόεδρο του ΣΕΔΗΚ Γιώργο Μαρινάκη Δήμαρχο Ρεθύμνης, είναι το 3ο κατά σειρά που υποβάλλεται για το ίδιο θέμα τους τελευταίους 6 μήνες αφού, όπως τονίζεται σε αυτό, τα υπομνήματα αρ.71/14-4-2021 και 133/16-12-2021 δεν φαίνεται να εξήφθησαν υπόψη και ούτε καν απαντήθηκαν.  

  Όπως υπογραμμίζεται στο υπόμνημα αυτό, ενώ η ελαιοκαλλιέργεια στις άλλες Κοινοτικές χώρες (Ισπανία, Ιταλία) ενισχύεται και υποστηρίζεται, στην Ελλάδα, παρά την τεράστια πολιτιστική, κοινωνική, οικονομική, επισιτιστική και περιβαλλοντική σημασία της, εξομοιώνεται με ασκεπείς εκτάσεις (αροτραίες) και βοσκοτόπους και οδηγείται σε δραματική κατάρρευση.

Ωστόσο, η ελαιοκαλλιέργεια στην χωρά μας, η οποία επί χιλιάδες χρόνια είναι άρρηκτα δεμένη με την πολιτιστική , θρησκευτική και οικονομική ζωή των κατοίκων της, εξακολουθεί και σήμερα να έχει ιδιαιτέρα υψηλή στρατηγική αξία. Προσφέρει εισόδημα και απασχόληση άμεσα στο 40 % των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της χωράς (Πιν.1), συμβάλλει σημαντικά στο εξαγωγικό εμπόριο, ενισχύει την επισιτιστική ασφάλεια, ενώ παράλληλα αποτελεί ένα φυσικό δάσος, τεράστιας περιβαλλοντικής αξίας, που συμβάλλει αποφασιστικά στις νέες στρατηγικές της ΕΕ «Από το χωράφι στο τραπέζι» και «Βιοποικιλότητα».

Επιπτώσεις ισχύουσας ΚΑΠ στην Ελαιοκαλλιέργεια

Με την ισχύουσα ΚΑΠ, ο τομέας της ελαιοκομίας, όχι μόνο δεν ενισχύθηκε αλλά αντίθετα, υποβαθμίστηκε και δέχτηκε σοβαρά πλήγματα. Μεταξύ αυτών τα κυριότερα ήταν:

1.Oι ελαιώνες, ενώ δεν αποτελούν μια απλή εδαφική έκταση, αλλά μια μόνιμη επένδυση, η οποία απαιτεί μόχθους γενεών για να υπάρξουν, εντάχθηκαν αδικαιολόγητα στην περιφέρεια «Δενδρώδεις καλλιέργειες» και ενισχύονται με βάση την έκταση του εδάφους που καταλαμβάνουν και όχι με την πραγματική δική τους αξία, η οποία είναι πολλαπλάσια της αξίας του εδάφους.

2.Οι ενισχύσεις που προβλέπονται για τους ελαιοπαραγωγούς είναι αντιστρόφως ανάλογες με τον συνολικό αριθμό τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΣΔΕ (Πιν.1) οι ελαιοκομικές εκμεταλλεύσεις, ενώ αποτελούν το 40% του συνόλου των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της χώρας, απολαμβάνουν μόνο το 20% περίπου του συνόλου των ενισχύσεων.

       Η ιδιαιτερότητα των παραδοσιακών ελαιώνων

Οπωσδήποτε, με την πολιτική υποβάθμισης της ελαιοκαλλιέργειας, ιδιαιτέρα ευάλωτοι υπήρξαν οι παραδοσιακοί ελαιώνες της χώρας οι οποίοι συνήθως βρίσκονται σε επικλινείς δύσβατες περιοχές, έχουν αυξημένο κόστος καλλιέργειας και χαμηλή παραγωγικότητα. paardosiakoi elaiones

Ένα μεγάλο ποσοστό τους άρχισαν να εγκαταλείπονται, να μένουν ακαλλιέργητοι, να καταλαμβάνονται από ζιζάνια και να γίνονται θύματα πυρκαγιών (βλ. Φώτο) με οδυνηρές συνέπειες στο περιβάλλον, το κλίμα και την διάβρωση του εδάφους!

Ωστόσο, η κοινωνική και ιδίως η περιβαλλοντική αξία των ελαιώνων αυτών είναι τεράστια αφού:

-Λειτουργούν ως ένα φυσικό δάσος που με το αειθαλές φύλλωμά τους αποτελούν ένα μόνιμο και ανέξοδο απορροφητήρα CO2 που συμβάλλει αποφασιστικά στην αποτροπή της κλιματικής κρίσης. 

-Φιλοξενούν πολυάριθμα είδη χλωρίδας και πανίδας, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην διατήρηση της «βιοποικιλότητας»

   Η προστασία των παραδοσιακών Ισπανίας

Ενώ στην Ελλάδα, ελαιώνες με την νέα ΚΑΠ υποβαθμίζονται και εξομοιώνονται με ασκεπείς εκτάσεις και βοσκότοπους, στην Ισπανία και Ιταλία τυγχάνουν ιδιαίτερης στήριξης.

Στην Ισπανία, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Υπουργός Γεωργίας κ. Planas, οι παραδοσιακοί ελαιώνες, συμφωνά με το στρατηγικό σχέδιο της χώρας εντάσσονται στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και στα οικολογικά σχήματα 

Ειδικότερα στο μέτρο αυτό εντάσσονται γενικά οι ξερικοί ελαιώνες που βρίσκονται σε εδάφη με κλίσεις άνω από 25% ,αλλά και οι ελαιώνες με μικρότερες κλίσεις που έχουν πυκνότητα φύτευσης μέχρι 8 δέντρα ανά στρέμμα.

Το μέτρο επικρότησε η Ένωση Μικρών Αγροτών (UPA) Ανδαλουσίας η οποία το χαρακτήρισε ως "ιστορικό ορόσημο"

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΕΔΗΚ

Ο ΣΕΔΗΚ μετά τα παραπάνω προτείνει όπως το ΥπΑΑΤ εξετάσει και εντάξει στο σχέδιο της ΚΑΠ άλλα και στα Εθνικά σχέδια τα έξης:

 Στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ :

1.Ένταξη της Ελαιοκαλλιέργειας σε χωριστή ειδική «αγρονομική περιφέρεια» μέσα στην οποία οι άμεσες ενισχύσεις θα πρέπει να διατηρηθούν και αν χρειαστεί, να τεθούν σε πλαίσια μόνο αγρονομικής περιφερειακής σύγκλισης. 

2.Υποστηριξη των παραδοσιακών ελαιώνων που βρίσκονται σε δύσβατες περιοχές με ένταξη τους στις συνδεδεμένες και αναδιανεμητικές ενισχύσεις, ανεξάρτητα από την έκταση τους.

3.Αποκατασταση των περικομένων ενισχύσεων των μικρών ελαιοπαραγωγών με ελαιώνες κάτω των 4 στρ. και ενισχύσεις κάτω από 250 ευρώ και ένταξη τους στο μέτρο των ενισχύσεων των 1250€ που προτείνεται από θεσμούς της ΕΕ για μικρούς παραγωγούς.    

Στα πλαίσια της εθνικής πολιτικής:

1. Εξυγίανση της διάθεση του ελαιολάδου με θέσπιση μέτρων για την διάθεση του χύμα με πλειοδοτικούς διαγωνισμούς και την δημιουργία μεγάλων βιώσιμων μονάδων τυποποίησης και εξαγωγών. {module Newsletter Banner}

2. Προστασία της ποιότητας με ένταξη της Δακοκτονίας στις φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις και ριζική αναδιοργάνωση της εφαρμογής της όπως έχει αναφερθεί σε άλλα υπομνήματα.

3. Κάλυψη από ΕΛΓΑ των ζημιών στις ελιές από καύσωνες στην άνθηση, αφού η εξαίρεση τους με τον ισχύοντα κανονισμό είναι άδικη και δεν έχει καμία επιστημονική ή αγρονομική βάση.

==========

*Ο Νίκος Μιχελάκης, είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά ανάγκη τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μόνο μετά άδεια του (nmixel@otenet.gr)